Απραξία της ομιλίας

΄' Θα ήθελα για μια στιγμή να φανταστείτε (για μερικούς ίσως αυτή η σκέψη μπορεί να μην απέχει και πολύ από την πραγματικότητα), ότι είστε γονιός ενός παιδιού του οποίου η ομιλία είναι ακατάληπτη. Οι άνθρωποι οι οποίοι δεν γνωρίζουν το παιδί σας δεν  μπορούν να το καταλάβουν όταν αυτό μιλάει, αλλά μερικές φορές ακόμη και εσείς δεν καταλαβαίνετε τι ακριβώς θέλει να σας πει. Φαίνεται το παιδί να κατανοεί τη γλώσσα την οποία μιλάτε αλλά αντιμετωπίζεται κάποιο πρόβλημα στην αναγνωρίσει των ήχων και των συλλαβών. Επισκέπτεστε λοιπόν έναν λογοθεραπευτή και χρησιμοποιεί τον ορισμό "απραξία" για να προσδιορίσει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει το παιδί σας με την ομιλία του."  Τι σημαίνει όμως ο όρος απραξία;

Απραξία

 Η Εξελικτική Απραξία του Λόγου είναι μια διαταραχή της ομιλίας, η οποία παρεμποδίζει την ικανότητα του παιδιού για τη σωστή προφορά φθόγγων, συλλαβών και λέξεων. Είναι η έλλειψη της ικανότητας για την τοποθέτηση των οργάνων της άρθρωσης (γλώσσα, χείλη, σιαγόνες) για την παραγωγή φθόγγων και για την διαδοχικότητα τους μέσα σε συλλαβές και λέξεις.

Η παιδική απραξία του λόγου είναι μία κατάσταση η οποία εκτιμάται ότι συμβαίνει στα 1-10 παιδιά ανά 1.000. Η Εξελικτική Λεκτική Απραξία παρουσιάζεται ως η συχνότερη αιτία για την καθυστέρηση της ομιλίας στην προσχολική ηλικία.

Τι είναι αυτό που προκαλεί την απραξία;

Είναι μια νευρολογική διαταραχή της ομιλίας. Προκαλείται από κάποια ανεπαίσθητη βλάβη ή δυσλειτουργία του εγκεφάλου. Οι θεωρίες ποικίλλουν από την υπόθεση ότι η διαταραχή οφείλεται σε μια πολύ ιδιάζουσα μικρή βλάβη ή κάποια ιδιαιτερότητα στο κέντρο λόγου του εγκεφάλου, η οποία είναι αδύνατον να απομονωθεί.

Πως είναι ο λόγος ενός παιδιού με απραξία;

•  Φτωχό απόθεμα φθόγγων στο λόγο του. Το παιδί έχει πολύ λίγους φθόγγους, τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτόματα.
• Ασυνέπεια. Παρουσιάζει λάθη ακολουθίας στο λόγο του και ανακολουθία στην ικανότητά του για ομιλία. Για παράδειγμα, μπορεί να είναι ικανό να προφέρει το φθόγγο /Π/ στην αρχή μιας λέξης, εφόσον μετά το /Π/ ακολουθεί το /Ο/, παρόλα αυτά να μην μπορεί να το προφέρει εάν ακολουθεί το /Ε/.
• Πιθανόν το παιδί να μπορεί να προφέρει μερικές απλές μικρές λέξεις καλά, αλλά όταν πρέπει να χρησιμοποιήσει δύο ή τρεις λέξεις στη σειρά, παραλείπει τους τελικούς φθόγγους.
• Το μήκος της φράσης επιδρά αρνητικά στην προφορά. Όσο πιο εκτεταμένη είναι η φράση, τόσο χειροτερεύει και η ακρίβειά της.
• Το άγχος είναι πιθανόν να επηρεάσει την ικανότητα του παιδιού να μιλήσει σωστά.
• Είναι πιθανόν να ξεχνούν την προφορά ορισμένων λέξεων. Οι γονείς συχνά αναφέρουν ότι το παιδί “συνήθιζε να το λέει, αλλά όχι πια”.

Τι μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε και εσείς το παιδί στο σπίτι;

Πέραν της θεραπείας από τον λογοθεραπευτή, είναι πολύ σημαντική και η συνέχιση της θεραπείας στο σπίτι. Εκμεταλλευτείτε στιγμές που κάνετε πράγματα μαζί με το παιδί, όπως την .ώρα που του διαβάζετε ένα παραμύθι, στο αυτοκίνητο, την ώρα του φαγητού, στο περίπατο η και στη παιδική χαρά σύμφωνα με τις οδηγίες του λογοθεραπευτη σας. Προσπαθήστε να κάνετε εξάσκηση για μερικά λεπτά την ημέρα. Όσο περισσότερη εξάσκηση κάνετε, τόσο πιο γρήγορα ο συγκεκριμένος “κινητικός προγραμματισμός” θα γίνει πιο οικείος. Να το επιβραβεύετε και να το ενθαρρύνετε. Όταν λέει κάτι λάθος, δε λέμε ποτέ “Όχι”. Είναι πιο θετικό να πούμε “Ναι, αυτό είναι σωστό” και έπειτα να επαναλάβουμε το μήνυμά του χρησιμοποιώντας τους σωστούς φθόγγους.

Εάν είστε το μοναδικό μέλος της οικογένειας που μπορεί να κατανοήσει το παιδί, μη διστάσετε να “χρησιμεύσετε” ως διερμηνέας στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.Είναι υποχρέωσή μας να βοηθήσουμε το παιδί να νιώσει όσο γίνεται πιο επιτυχημένο, όσο το δυνατό γρηγορότερα. Εάν δεν καταλαβαίνετε το παιδί σας, αφήστε το να χρησιμοποιήσει χειρονομίες ή να δείξει αυτό που θέλει.. Χρησιμοποιήστε όλα τα δυνατά μέσα για να το βοηθήσετε να αποσαφηνίσει το μήνυμά του (εικόνες, σύμβολα, χειρονομίες κλπ.).Μπορεί η διαταραχή της απραξίας να είναι κουραστική τόσο για σας όσο και για το ίδιο το παιδί, αλλά να μην ξεχνάτε ότι  τα παιδιά με απραξία θα επωφεληθούν από ένα υποστηρικτικό περιβάλλον που θα τους βοηθήσει να αισθάνονται θετικά στην προσπάθειά τους να αυξήσουν με επιτυχία τις προσπάθειες τους για επικοινωνία.

Μπορεί να "ξεπεραστεί" η απραξία από μόνη της;

Η απάντηση είναι κάπου στη μέση.  Χωρίς λογοθεραπεία, οι ικανότητες του παιδιού για επικοινωνία είναι πιθανόν να βελτιωθούν καθώς μεγαλώνει, αλλά η ομιλία του θα παραμένει γεμάτη λάθη και θα είναι δύσκολη στην κατανόηση. Τα περισσότερα παιδιά είναι σε θεραπεία για τουλάχιστον 2 χρόνια, αλλά και μερικές φορές για σημαντικά περισσότερο χρόνο. Παρόλα αυτά τα περισσότερα παιδιά τα οποία δέχονται πρώιμη παρέμβαση, θα μπορέσουν ενδεχομένως να αποκτήσουν την ικανότητα για προφορική επικοινωνία.

Πηγές: http://www.ikidcenters.com

            Δράκος Γ., 2003, Ειδική Παιδαγωγική των προβλημάτων λόγου και ομιλίας. Αθήνα: Ατραπός

            Κάρτζια Α., 2011, Διαταραχές λογου και ομιλία. Θεσσαλονίκη: Μέθεξις.